# معمای هویدا

- **نویسنده:** عباس میلانی
- **ناشر:** آتیه
- **سالِ این چاپ:** ۱۳۸۰
- **تعداد صفحه:** ۵۷۶
- **شابک:** 978-964-7409-15-5
- **موضوع:** تاریخ ایران

در ابریشمک ۱ کتاب‌خوان این کتاب را روی قفسه‌شان گذاشته‌اند.

## خلاصه (از ناشر)

این کتاب روایت فارسی کتاب "معمای هویدا "است که با ترجمه خود مولف ـ دکتر عباس میلانی ـ منتشر شده است .گفتنی است چندی پیش، ترجمه‌ای از همین کتاب به قلم مترجم دیگری ذیل عنوان "ابوالهول ایرانی، امیرعباس هویدا و معمای انقلاب "منتشر گردید .کتاب سرگذشت مفصل و مستند "امیرعباس هویدا "است که مدت سیزده سال نخست وزیر ایران بود .او عالی‌ترین مقام رژیم پهلوی بود که در ایران ماند و پس از پیروزی انقلاب، محاکمه و اعدام گردید .مولف در تدوین کتاب، از خاطرات، مشاهدات و اطلاعات گروه کثیری از افراد مرتبط با هویدا، همچنین نامه‌ها و اسناد و منابع مکتوب بسیاری بهره جسته است .کتاب از شانزده فصل تشکیل شده است .در فصل نخست چگونگی دستگیری هویدا و نگهداری او در مدرسه رفاه، و انتقال به زندان قصر، مصاحبه با چند خبرنگار فرانسوی در آن ایام شرح داده شده، افزون بر آن، تصویری از روزهای نخست انقلاب فراهم آمده است . در فصل دوم، شرح زندگانی هویدا از زمان تولد آغاز می‌شود، سپس مراحل تحصیل (در داخل و خارج از ایران)، مسافرت‌ها، مشاغل، خصوصیات فردی و اجتماعی و شخصیتی او بیان می‌گردد، در پایان نیز گزارشی از جریان دادگاه و محاکمه و اعدام هویدا به طبع می‌رسد .عناوین فصل‌های کتاب از این قرار است1 :ـ پل حسرت، 2ـ برزخ بیروت، 3ـ زائر پاریس، 4ـ سرزمین عجایب، 5ـ بازگشت به پاریس، 6ـ سال‌های سرگردانی، 7ـ انقلاب سفید، 8ـ کانون مترقی، 9ـ زمستان ناخرسندی‌ها، 10ـ یادداشت‌های زمان جنگ، 11ـ سیاست در پمپئی نفت‌خیز، 12ـ دره جنی، 13ـ سقوط پمپئی، 14ـ قربانی، 15ـ قاضی انقلاب (حجت‌الاسلام خلخالی)، 16ـ دریاچه یخ‌زده کاکیتوس (نام نهمین حلقه دوزخ در بخش دوزخ کمدی الهی دانته) .در صفحات پایانی، یادداشت‌های مولف، نمایه اسامی و تصاویری از هویدا و دیگران به چاپ رسیده است .

## دیباچه: معرفیِ کتاب به قلمِ خواننده‌اش

«معمای هویدا » تلاش می‌کند پشت چهره‌ی یک نخست‌وزیر، پیچیدگی‌های قدرت و سیاست در سال‌های پایانی حکومت پهلوی را آشکار کند.
«معمای هویدا» کتابی درباره‌ی زندگی و سرنوشت امیرعباس هویدا، نخست‌وزیر ایران در دوران پهلوی است؛ اما عباس میلانی تلاش می‌کند فقط زندگی شخصی او را روایت نکند و در کنار آن، فضای سیاسی و اجتماعی ایران در سال‌های پیش از انقلاب را هم بررسی کند.

هویدا یکی از طولانی‌ترین دوره‌های نخست‌وزیری در ایران را داشت و سال‌ها در مرکز قدرت سیاسی کشور بود. میلانی با استفاده از اسناد، خاطرات و روایت‌های مختلف، سعی می‌کند تصویری چندبعدی از او ارائه دهد؛ نه صرفاً یک چهره‌ی سیاسی مثبت یا منفی.

حال‌وهوای کتاب تاریخی، سیاسی و تحلیلی است. در کنار زندگی هویدا، با موضوعاتی مثل دربار پهلوی، سیاست، مدرنیزاسیون، فساد، قدرت، نفت، رابطه‌ی ایران و غرب و تحولات اجتماعی ایران روبه‌رو می‌شویم.

عنوان «معمای هویدا» هم به همین پیچیدگی اشاره دارد؛ اینکه هویدا دقیقاً چه نقشی در ساختار قدرت داشت، چقدر تصمیم‌گیرنده بود و چقدر مجری سیاست‌هایی بود که از جای دیگری تعیین می‌شدند.

نثر کتاب نسبتاً روان است، اما چون کتاب پژوهشی و تاریخی است، جزئیات و اطلاعات زیادی دارد. بنابراین از نظر زبان خیلی سخت نیست، ولی خواندنش نیازمند حوصله و تمرکز است. اگر با تاریخ معاصر ایران آشنایی کمی داشته باشی، ممکن است بعضی بخش‌ها را بهتر باشد آرام‌تر بخوانی.

چیزی که کتاب را جذاب می‌کند این است که فقط نمی‌پرسد «هویدا چه کسی بود؟»؛ بلکه ما را با سؤال بزرگ‌تری روبه‌رو می‌کند: آدم‌هایی که در ساختار قدرت قرار می‌گیرند، چقدر واقعاً صاحب قدرت‌اند و چقدر خودشان بخشی از یک سیستم بزرگ‌تر هستند؟
- زندگی و شخصیت امیرعباس هویدا
- دوران کودکی و خانواده
- تحصیل و سال‌های خارج از ایران
- ورود به سیاست و دستگاه دولتی
- نخست‌وزیری و دوران حکومت پهلوی
- رابطه‌ی هویدا با شاه و دربار
- توسعه و مدرنیزاسیون ایران
- نفت و اقتصاد
- فساد و ساختار قدرت
- رابطه‌ی ایران با آمریکا و غرب
- مخالفان حکومت و فضای سیاسی
- انقلاب ۱۳۵۷
- دستگیری، محاکمه و اعدام هویدا
- نقش و مسئولیت هویدا در ساختار سیاسی پهلوی
به درد کسی می‌خوره که به تاریخ معاصر ایران، سیاست و زندگی شخصیت‌های سیاسی علاقه داره و دوست داره درباره‌ی دوران پهلوی فقط یک روایت ساده و یک‌طرفه نخونه؛ مخصوصاً اگر با کتاب‌های تاریخیِ تحلیلی و پرجزئیات ارتباط خوبی داشته باشه.

نوشته‌ی مهدا

---
منبع: [معمای هویدا در ابریشمک](https://abrishamak.com/book/معمای-هویدا-9fc8fe53-609c-4cee-b7ac-426d0f9d62eb)
همه‌ی نظرها: https://abrishamak.com/book/معمای-هویدا-9fc8fe53-609c-4cee-b7ac-426d0f9d62eb/reviews · همه‌ی جمله‌ها: https://abrishamak.com/book/معمای-هویدا-9fc8fe53-609c-4cee-b7ac-426d0f9d62eb/quotes