شاملو شعرِ فارسی را از وزن آزاد کرد و به آن صدایی داد که هم عاشقانه است هم فریاد.
شاملو را با شعرِ سپید می‌شناسند، ولی آن‌چه او را ماندگار کرده وزن‌شکنی نیست؛ صداست. شعرهایش را باید بلند خواند؛ خودش هم بلند می‌خواند و آن نوارها هنوز دست‌به‌دست می‌شوند. زبانش آمیزه‌ای است از فارسیِ کهنِ کتابی و کوچه، با اضافه‌های پشتِ سرِ هم و ریتمی که وزن ندارد ولی موسیقی دارد.
دو شاملو در دفترهایش هست: شاملوی عاشقانه‌های آیدا، که ساده و روشن و بی‌واسطه‌اند و برای همین در هر دفترچه‌ی خاطراتی هستند؛ و شاملوی اجتماعی و حماسی («ابراهیم در آتش»، «مدایح بی‌صله») که سنگین‌تر و تاریخی‌تر است و پیش‌زمینه‌ی روزگارش را می‌خواهد. خواننده‌ی تازه از اولی می‌آید و اگر ماند، به دومی می‌رسد.
نامه‌هایش به آیدا («مثل خون در رگ‌های من») در سال‌های اخیر پرخواننده شده و شاملوی خصوصی را نشان می‌دهد: همان شور، در نثر، بی هیچ صحنه. برای فهمیدنِ عاشقانه‌ها، از شعرها روشن‌ترند. ترجمه‌هایش را هم فراموش نکن؛ «شازده کوچولو»ی او هنوز برای بسیاری تنها «شازده کوچولو» است.
از کجا شروع کنم
- ۱.اول: «آیدا در آینه» یا «هوای تازه»، عاشقانه‌ها و شعرهای شناخته‌شده؛ بلند بخوان.
- ۲.بعد: «مثل خون در رگ‌های من»، نامه‌ها؛ پشتِ پرده‌ی همان عاشقانه‌ها.
- ۳.بعدتر: «ابراهیم در آتش»؛ شاملوی حماسی، وقتی صدایش را می‌شناسی.
به درد چه کسی می‌خورد
برای کسی که می‌خواهد شعرِ نوی فارسی را از یک قله شروع کند و از زبانِ فاخر نمی‌ترسد. اگر شعر برایت باید وزن و قافیه داشته باشد، اول با عاشقانه‌های کوتاهش امتحان کن.
نوشته‌یابریشمک