سیمین دانشور

«سووشون» برای بسیاری از ما اولین رمانِ جدیِ فارسی است که تا آخر خوانده‌ایم، و بختِ خوبی است: شیرازِ سال‌های اشغال، خانواده‌ای که بینِ غرور و مصلحت گیر کرده، و زری که راویِ همه‌ی این‌هاست بی آن‌که قهرمانِ کلاسیک باشد. دانشور تاریخ را از توی خانه روایت می‌کند (از آشپزخانه و اتاقِ بچه‌ها) و همین کارِ او را از رمان‌های سیاسیِ هم‌دوره‌اش جدا می‌کند.

نثرش تمیز و بی‌تکلف است، با ریزه‌کاریِ آدابِ زندگیِ شیرازی که خودش خوب می‌شناخت. توصیف زیاد ندارد ولی هر توصیفش دقیق است. آدم‌هایش خاکستری‌اند؛ یوسف قهرمان است و در همان حال لجباز و بی‌احتیاط، و دانشور از او بت نمی‌سازد. رمان‌های بعدی‌اش («جزیره‌ی سرگردانی» و دنباله‌اش) پیچیده‌تر و کم‌تر منسجم‌اند و بیشتر برای کسی که «سووشون» را دوست داشته و می‌خواهد بقیه‌ی راهِ نویسنده را ببیند.

داستان‌های کوتاهش، به‌خصوص «به کی سلام کنم»، برای کسی که حجمِ رمان را نمی‌خواهد، همان صدا را در اندازه‌ی کوچک دارند.