صادق هدایت

با هدایت دو راه داری و مهم است که کدام را اول بروی. راهِ اول «بوف کور» است: متنی کوتاه، کابوسی، پر از تکرار و تصویرهایی که برمی‌گردند (زنِ اثیری، پیرمردِ خنزرپنزری، گلدانِ راغه) و راوی‌ای که به هیچ چیزش نمی‌شود اعتماد کرد. کتابی که یا در همان چند صفحه‌ی اول تو را می‌گیرد یا برای همیشه از هدایت می‌ترسانَدت.

راهِ دوم داستان‌های کوتاهش است و به نظرِ من راهِ درست همین است: «سه قطره خون»، «زنده به گور»، «سگ ولگرد»، «داش آکل». این‌جا هدایت را می‌بینی که آدمِ کوچه و بازار را با گوشِ تیز می‌شنود، طنزِ تلخ دارد، و رئالیستی است که هر از گاهی درِ کابوس را نیمه‌باز می‌گذارد. «سگ ولگرد» شاید تأثیرگذارترین داستانِ کوتاهِ فارسی است و بدونِ هیچ پیش‌زمینه‌ای خوانده می‌شود.

نثرش ساده و کوتاه‌جمله است، دورتر از نثرِ ادبیِ هم‌دوره‌هایش، و همین یکی از دلایلی است که هنوز خوانده می‌شود. طنزنوشته‌هایش («وغ‌وغ ساهاب»، «علویه خانم») چهره‌ی دیگری از او نشان می‌دهند که خواننده‌ی «بوف کور» انتظارش را ندارد.