فروغ فرخزاد

فروغ را باید در ترتیبِ دفترهایش خواند، چون سیرِ او خودش داستان است. سه دفترِ اول («اسیر»، «دیوار»، «عصیان») شعرهای جوانی‌اند، در قالب‌های کلاسیک، با صراحتی در بیانِ احساس و تن که در زمانش جسارت بود و بهایش را داد. زبانشان امروز ساده و گاهی خام به نظر می‌آید، ولی همان صراحت است که در دفترهای بعد به شعرِ بزرگ می‌رسد.

«تولدی دیگر» نقطه‌ی چرخش است: شعرِ نو، زبانِ روزمره، تصویرهایی از حیاط و پنجره و کوچه که به معنای مرگ و زمان می‌رسند بی آن‌که فلسفه‌بافی کنند. «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» که پس از مرگش چاپ شد، همان راه را تا آخر می‌رود و تیره‌تر و بزرگ‌تر است. این دو دفتر برای بسیاری از ما تعریفِ شعرِ نوی فارسی‌اند.

شعرِ فروغ برخلافِ شاملو وزنِ نیمایی دارد و آرام خوانده می‌شود؛ زبانش ساده است و به سادگی‌اش اعتماد کن؛ پشتِ آن هیچ‌چیز ساده نیست. برگک‌ها این‌جا به‌خصوص کار می‌کنند: یک بند از «تولدی دیگر» بهتر از هر معرفی می‌گوید او با تو حرف می‌زند یا نه.