تواین با صدای یک پسرِ ولگرد رمانِ آمریکایی را ساخت، و خنده‌ای که هنوز بعد از صد و پنجاه سال می‌گیرد.
مارک تواین را با «تام سایر» و «هاکلبری فین» می‌شناسند و این دو، هرچند در یک شهر و با همان بچه‌ها، دو کتابِ متفاوت‌اند. «تام سایر» ماجرای پسربچه‌هاست (غار و گنج و مدرسه‌گریزی) و برای هر سنی شاد و خواندنی است. «هاکلبری فین» با صدای خودِ هاک روایت می‌شود، پسرِ فقیری که با یک برده‌ی فراری روی رودِ می‌سی‌سی‌پی کَلَک می‌راند، و از دلِ همان ماجرا، تندترین هجوِ نژادپرستی و ریاکاریِ جامعه‌ی آمریکا بیرون می‌آید. همینگوی گفته همه‌ی ادبیاتِ آمریکا از این یک کتاب می‌آید و اغراق نکرده.
طنزِ تواین طنزِ لهجه و کج‌فهمی است: آدم‌ها با اعتمادِ کامل چیزهای احمقانه می‌گویند و راوی هم باور می‌کند. ترجمه این‌جا کارِ سختی است چون همه‌چیز در گفتار است؛ ترجمه‌ای که هاک را کتابی حرف بزند، کتاب را کشته.
«شاهزاده و گدا» و «یانکی در دربار شاه آرتور» طنزهای تاریخی‌اش هستند و «خاطرات آدم و حوا» جواهرِ کوچکی است که تواینِ مهربان را نشان می‌دهد. برای بزرگ‌سالی که او را نویسنده‌ی بچه‌ها می‌داند، «هاک» بهترین جای شروع است.
از کجا شروع کنم
- ۱.اول: «ماجراهای هاکلبری فین»، با ترجمه‌ای گفتاری؛ کتابِ اصلی.
- ۲.بعد: «ماجراهای تام سایر»، سبک‌تر و شادتر؛ یا اولِ کار برای بچه‌ها.
- ۳.بعدتر: «خاطرات آدم و حوا»؛ کوتاه و شیرین و غیرمنتظره.
به درد چه کسی می‌خورد
برای هر سنی؛ به‌خصوص برای بزرگ‌سالی که می‌خواهد ببیند طنزِ کلاسیک چطور کار می‌کند. اگر با زبانِ لهجه‌دار و راویِ بی‌سواد کنار نمی‌آیی، «تام سایر» را بردار نه «هاک» را.
نوشته‌یابریشمک