از آدمهای معمولیِ زخمیشده توسط جنگ و جامعه مینویسد و با زبانی ساده و انسانی، ریاکاری، بیعدالتی و از دست رفتن کرامت آدمها را زیر سؤال میبرد.
چه مینویسد؟ جنگ و پساجنگ، فقر، خانواده، عشق، وجدان، مذهب، سیاست و آدمهایی که زیر فشار جامعه سعی میکنند انسان باقی بمانند. لحنش؟ انسانی، تلخ، آرام و گاهی طعنهآمیز؛ بیشتر از اینکه داد بزند، با نشاندادن زندگی آدمها اعتراض میکند. سخت است یا روان؟ معمولاً روان و قابلخواندن است؛ سختی آثارش بیشتر از جنس موضوع و لایههای اخلاقی و اجتماعی است، نه زبان پیچیده. چه چیزی از او میماند؟ این حس که آدم را نباید با جایگاه اجتماعی، عقیده یا قضاوت دیگران سنجید؛ مهم این است که در شرایط سخت چقدر انسان میماند.
از کجا شروع کنم
- ۱.عقاید یک دلقک: بهترین شروع برای شناخت بُل؛ داستانی شخصی، تلخ و اعتراضی که هم عشق و شکست دارد و هم نقد جامعه و ریاکاری.
- ۲.نان سالهای جوانی: کوتاهتر و جمعوجورتر؛ اگر میخواهی اول با بُلِ انسانی و دروننگر آشنا شوی، انتخاب خوبی است، ولی بهاندازهی «عقاید یک دلقک» نمایندهی گسترهی فکری او نیست.
- ۳.تصویر یک زن: گستردهتر و اجتماعیتر؛ برای وقتی که با لحن بُل آشنا شدی بهتر جواب میدهد و برای شروع کمی مفصلتر است.
- ۴.آبروی از دسترفتهی کاترینا بلوم: تندتر و سیاسیتر؛ دربارهی قدرت رسانه، قضاوت عمومی و لهشدن فرد، اما برای شناخت بُل بهتر است بعد از یک اثر شخصیتر بخوانی.
- ۵.گروه: پیچیدهتر و تاریخیتر؛ فضای جنگ و پس از جنگ را گستردهتر دنبال میکند و برای شروع انتخاب راحتی نیست.
به درد چه کسی میخورد
آری، اگر: رمانهای اجتماعی و انسانی دوست داری. از کتابهایی که دربارهی اخلاق، وجدان، ریاکاری و جامعه سؤال میپرسند خوشت میآید. جنگ را نه از زاویهی نبرد و قهرمانها، بلکه از تأثیرش روی زندگی آدمهای معمولی میخواهی ببینی. نثر روان و نسبتاً ساده را به نثر خیلی پیچیده ترجیح میدهی.
نوشتهینسترن