سفری تلخ و بی‌پرده به ذهن انسانی‌ست که از یک سو آزادی می‌خواهد و از سوی دیگر، در زندانِ افکار و تناقض‌های خودش گرفتار شده است.
یادداشتهای زیرزمینی یکی از آثار مهم و کوتاه داستایفسکی‌ست؛ کتابی که بیشتر از اینکه بر اتفاقات بیرونی تکیه کند، وارد ذهن مردی منزوی، تلخ و پر از تناقض می‌شود. راوی مدام با خودش، جامعه و حتی باورهای خودش درگیر است و از همین طریق، داستایفسکی درباره‌ی آزادی، اراده، تنهایی، رنج، عقلانیت و پیچیدگی روان انسان حرف می‌زند. که چطور یک انسان میتواند زندانی درون ذهن خود داشته باشد و خود نداند که درون زندان است،و مدام از مکان،زمان و وضعیت خود ناراضی باشد، و مدام درگیر صدای ذهن خود باشد؛با این همه میتوان گفت:
این کتاب تا حدی مقدمه‌ای برای رمان‌های بزرگ‌تر داستایفسکی مثل جنایت و مکافات و برادران کارامازوف دانست؛ چون بسیاری از دغدغه‌های فکری و روان‌شناختی او را در خود دارد.
سرفصل‌ها
- تنهایی و انزوا
- آزادی و ارادهی انسان
- عقل و احساس
- رنج و خودآزاری
- خشم و کینه
- غرور و تحقیر
- رابطهی فرد با جامعه
- خودشناسی و خودویرانگری
- اختیار و مسئولیت
- تناقض‌های روان انسان
به درد چه کسی میخورد
به درد کسی میخوره که رمان‌های روان‌شناختی، فلسفی و عمیق دوست داره و از ورود به ذهن شخصیتهای پیچیده لذت میبره.