«انتشارات نیل» برای من یادآور نسلی از ناشران و مترجمانیست که با دقت و وسواس، ادبیات جهان را به فارسیزبانها نزدیکتر کردند.
انتشارات نیل برای من یادآور یکی از دورههای مهم و اثرگذار تاریخ نشر ایران است؛ ناشری که از دههی ۱۳۳۰ با تمرکز جدی بر ادبیات، ترجمه و نقد کتاب فعالیت کرد و در معرفی آثار مهم ادبیات جهان به خوانندهی فارسیزبان نقش داشت. نیل فقط به چاپ کتاب بسنده نمیکرد؛ یکی از ویژگیهای مهمش توجه به ترجمه و ویرایش بود. همکاری چهرههایی مثل ابوالحسن نجفی و محمد قاضی با این نشر، بخشی از اعتبار فرهنگی آن را شکل داد. انتشار «انتقاد کتاب» هم از تلاشهای مهم نیل برای جدیتر کردن نقد و معرفی کتاب در ایران بود. از میان آثار منتشرشده با نام نیل، میتوان نمونههایی از ادبیات کلاسیک و معاصر جهان و آثار ادبی فارسی را دید؛ برای مثال «سادهدل» ولتر با ترجمهی محمد قاضی و آثاری از نویسندگانی مانند نیما یوشیج در کارنامهی این نشر دیده میشود. اگر بخواهم خیلی ساده بگویم، نیل از آن ناشرهایی بود که در شکلگیری سلیقهی ادبی نسلهای کتابخوان و جا افتادن ترجمهی ادبی در ایران نقش مهمی داشت.
نوشتهیمهدا