رمان فرانسوی

رمانِ فرانسوی برای خواننده‌ی فارسی چیزِ آشنایی است؛ نسل‌هایی با «بینوایان» و «شازده کوچولو» کتاب‌خوان شده‌اند و مترجمانِ بزرگِ ما بیش از هر زبانی از فرانسه ترجمه کرده‌اند. این آشنایی نعمت است: از هوگو و بالزاک و زولا تا کامو و سارتر و رومن گاری، همه با فارسیِ خوب در دسترس‌اند. فرانسوی‌ها دو چیز را خوب می‌نویسند که در ادبیاتِ دیگر کم‌تر پیدا می‌شود: رمانِ فکری که ایده در دلِ داستان می‌رود، و رمانِ کوتاهِ تلخ‌وشیرین که در یک نشست تمام می‌شود و روزها می‌ماند. اگر با گاوالدا و اشمیت و توله شروع کنی، از دومی سر درمی‌آوری؛ اگر با کامو، از اولی. نظرِ کتاب‌خوان‌ها زیرِ هر کتاب می‌گوید کدام ترجمه لحنِ اصل را نگه داشته، و در ادبیاتِ فرانسه لحن همه‌چیز است.