نثری فاخر، آهنگین و قصه‌گو دارند؛ زبانی که با وجود کهنگی، شکوه و شیرینی قصه‌گویی فارسی را زنده می‌کند.
مهم‌ترین اثر شناخته‌شده‌اش ترجمه‌ی فارسی «هزار و یک شب» از عربی است؛ اثری که به یکی از ماندگارترین نمونه‌های نثر قصه‌گوی فارسی تبدیل شد. زبانش چطور است؟ نثرش فاخر، آهنگین، پرآرایه و قصه‌گوست؛ زبانی متعلق به دوره‌ی قاجار که زیبایی ادبی دارد، اما واژه‌ها و ساختارهای کهنه‌اش ممکن است خواندن را برای مخاطب امروزی کمی کند کند. به متن نزدیک است یا به فارسی؟ ترجمه‌اش بیشتر از آنکه ترجمه‌ای کاملاً امروزی و وفادار به تمام جزئیات متن مبدأ باشد، بازآفرینی ادبیِ قصه‌ها در نثر فارسی است. در بعضی روایت‌ها جزئیات کوتاه یا حذف شده‌اند و شعرهای عربی نیز با ابیات فارسی جایگزین شده‌اند؛ بنابراین زیبایی نثرش لزوماً به معنای وفاداری کامل به اصل نیست. مقدمه و پانویس‌هایش چقدر به کار می‌آیند؟ باید میان ترجمه‌ی اصلی و چاپ‌های امروزی فرق گذاشت: مقدمه‌ها، توضیحات و پانویس‌ها ممکن است به ویراستار یا ناشر هر نسخه تعلق داشته باشند، نه خود طسوجی. بعضی چاپ‌های جدید توضیحات واژگانی و اصلاحاتی بر متن افزوده‌اند که برای فهم زبان قدیمی مفیدند؛ پس ارزش این بخش‌ها به نسخه‌ای بستگی دارد که می‌خوانی.
از کجا شروع کنم
- ۱.هزار و یک شب، ترجمه‌ی طسوجی: انتخاب اول؛ برای لذت بردن از نثر فاخر و قصه‌گوی او، هرچند زبان قدیمی‌اش ممکن است کمی سخت باشد.
- ۲.هزار و یک شب، با ویرایش و توضیحات امروزی: مناسب‌تر اگر می‌خواهی متن طسوجی را بخوانی اما معنی واژه‌ها و عبارت‌های دشوار هم برایت روشن باشد.
به درد چه کسی می‌خورد
طسوجی را بخوان اگر از نثر کلاسیک فارسی و قصه‌گویی پرشکوه لذت می‌بری؛ اما اگر اولویتت وفاداری به تمام جزئیات متن عربی و نثر روان امروزی است، باید در انتخاب چاپ دقت کنی.
نوشته‌ینسترن