ترجمههایش، اندیشهمحور و نسبتاً رسمیاند؛ ترجمه برای او فقط انتقال کلمات نبود، بلکه راهی برای انتقال فکر و فرهنگ بود.
چه چیزهایی ترجمه میکند؟ بیشتر سراغ فلسفه، ادبیات، نمایشنامه و علوم انسانی رفته است. زبانش را باید جدی، ادبی و فکری دانست، نه خیلی محاورهای و امروزی. بنابراین اگر دنبال فارسی خیلی راحت و امروزی هستی، ممکن است کمی قدیمی به نظر برسد؛ اما اگر لحن جدی و فکری را دوست داشته باشی، اتفاقاً بخشی از ارزش کار او همینجاست. در آثار فکری، رویکردش بیشتر معنا و اندیشهمحور است تا اینکه صرفاً ساختار جملهی زبان مبدأ را تقلید کند. پس نمیشود گفت «کاملاً تحتاللفظی»؛ بیشتر تلاش میکند فکر و لحن متن را در فارسی قابلارائه کند. مقدمه و توضیح مترجم در بعضی آثارش واقعاً ارزش خواندن دارد.
از کجا شروع کنم
- ۱.اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر: اگر به فلسفه و اگزیستانسیالیسم علاقه داری.
- ۲.تعهد اهل قلم: اگر کامو را دوست داری؛ مجموعهای از نوشتههای ادبی و اجتماعی اوست و برای آشنایی با نگاه فکری کامو انتخاب خوبی است.
- ۳.ننه دلاور و فرزندان او: اگر نمایشنامه دوست داری؛ ترجمهای جدی و قابلتوجه است، اما برای شروع شاید به اندازهی دو گزینهی بالا مستقیم نباشد.
- ۴.ادبیات چیست؟: مهم و تأثیرگذار است، ولی نظریتر و سنگینتر است؛ بگذار بعد از آشنایی با سارتر سراغش بروی.
- ۵.نقد حکمت عامیانه — دوبووار — برای وقتی که بخواهی بیشتر وارد بحثهای فکری و اجتماعی شوی.
به درد چه کسی میخورد
آری، اگر: فلسفه، اگزیستانسیالیسم و اندیشهی اجتماعی دوست داری. از ترجمههای جدی و فکری نمیترسی. برایت مهم است مترجم خودش با فضای فکری نویسنده درگیر بوده باشد. مقدمه و نگاه تحلیلی مترجم برایت ارزش دارد.
نوشتهینسترن