هزار و یک شب = الف لیله و لیله

کتاب حاضر یکی از متون ادبی و داستانی کهن فارسی به شمار می‌آید. اصل داستان مربوط به یکی از پادشاهان ایرانی است که در پی خیانت همسرش، تصمیم می‌گیرد همه زنان قلمرو حکومتش را به قتل برساند .به همین منظور هر شب با یکی از دختران شهر ازدواج می‌کند و صبح همان روز به دست جلاد می‌سپارد تا انتقام خود را به این وسیله بگیرد و راهی برای خیانت باقی نماند .اما وقتی ((شهرزاد)) دختر زیرک وزیر به همسری او درمی‌آید، هر شب داستانی آغاز می‌کند و سپیده دم آن را ناتمام می‌گذارد .پادشاه که شیفته شنیدن پایان ماجراست از کشتن او صرفنظر می‌کند و این قصه گویی تا هزار و یک شب به طول می‌انجامد و سرانجام پادشاه از قصد شوم ناجوانمردانه‌اش دست برمی‌دارد. داستان‌های این کتاب با مضامین متعدد نگاشته شده و طی آن اطلاعات ارزنده‌ای به دست می‌دهد ;اطلاعاتی درباره کیفیت زندگی، معاشرت، تجارت، ازدواج و علوم و فنون در شام، ایران، عراق و مصر و خلقیات انسان‌ها از حسد یا فداکاری، حب یا بغض، بخشندگی یا بخل، شجاعت یا ترس، عدالت یا ستم و نظایر آن .این مجموعه در پنج مجلد به طبع رسیده، عناوین برخی داستان‌های آن بدین قرار است :((حکایت شهرباز و برادرش))، ((حکایت بازرگان و عفریت))، ((حکایت حیوانات)، ((حکایت کریمان))، ((حکایت هارون و کنیز))، ((حکایت ملک‌الموت))، ((حکایت انوشیروان عادل))، ((حکایت سندباد بحری))، ((حکایت اجنه و شیاطین محبوس))، ((حکایت مکاران))، ((حکایت شعر سه دختر))، ((حکایت دو عاشق ماهر)) و ((حکایت معروف پنبه‌دوز)).