«سمفونی مردگان» روایت فروپاشی یک خانوادهٔ سنتی و مرگ تدریجی تک به تک اعضای خانواده است و برادرکشی که توسط اورهان انجام میشود.
کتاب فقط روایت نمیکند؛ مثل یک ارکستر، یک خانواده را میبرد روی صحنه و صدای هر کس را جدا کوک میکند: پدر، مادر، فرزندان، خاطره، سکوت. بعد ناهماهنگیشان را نشان میدهد. چهار موومان دارد و مثل سمفونی، تمها برمیگردند، واریاسیون میشوند و به هم میپیچند.
حالش سرد و سنگین است؛ شبیه راهروی یک خانهٔ قدیمی با بوی کاغذ کهنه و خشمی که به دیوار خورده. جایی شاعرانه و لرزان است، جایی خفه و بیرحم. بیشتر از آنکه گریهات بیندازد، جایی در سینهات را فشار میدهد. وتو باتمام وجود برای این خانواده اتفاقات اطرافشان و رفتار های اطرافیان غمگین و ناراحت میشوی و هر شخص با رفتار های گوناگون خود در ذهنت جا خوش می کنند آنگونه که آنها به زندگی نگاه می کنند توهم نگاه و توجه میکنی
از آن با من مانده: تصویر خانوادهای که عشق را به اطاعت و آبرو ترجمه میکند، و کسی که موسیقیِ درونش با نتهای آنها نمیخواند. این پرسش که چند نفر در سکوت مردهاند تا نام خانواده زنده بماند. و این حس که سکوت هم یک ساز است، گاهی بلندترین ساز. چیزی که برای من در «سمفونی مردگان» جذاب است، خودِ اتفاقات داستان نیست؛ نحوهی روایت آنهاست. معروفی کاری میکند که خواننده فقط شاهد نابودی یک خانواده نباشد، بلکه کمکم وارد ذهن شخصیتها شود و بفهمد هرکدام چگونه به نقطهای که هستند رسیدهاند
سرفصلها
- موومان اول — اورهان
- اورهان، پسر کوچک و مورد اعتماد پدر، در یک روز برفی تصمیمی میگیرد که تمام خانواده را به لبهی پرتگاه میبرد، و در همین مسیر است که خاطرات خانواده اورخانی کمکم از زیر برف بیرون میآید.
- موومان دوم — آیدین
- اینجا صدای آیدین است؛ پسری که شعر مینویسد و میخواهد درس بخواند، اما پدر فقط حجره و آجیلفروشی را میفهمد، و این شکاف بین پدر و پسر آرامآرام به جنگی خانگی بدل میشود.
- موومان سوم — سورملینا
- راوی این بخش زنی است که عاشق آیدین بوده و از بیرون، از فاصلهای پر از درد و حسرت، به تماشای فروپاشی مردی مینشیند که دیگر شبیه خودش نیست.
- موومان چهارم — سوجی
- اینجا آیدین است، اما دیگر آیدین نیست؛ کسی است که زیر فشار سنت، تعصب و تنهایی، در ذهن خودش پناه گرفته و روایت را از درون سیال ذهنیاش میشنویم.
- موومان اول (تکرار) — بازگشت به اورهان
- داستان دایرهوار بسته میشود: دوباره اورهان، دوباره همان روز برفی، اما این بار خواننده میداند که پشت این صدا چه چیزهایی پنهان شده است.
به درد چه کسی میخورد
«سمفونی مردگان» برای کسانی مناسب است که ادبیات جدی و مدرن دوست دارند . همچنین برای خوانندگانی که به روانشناسی خانواده، سرکوب پدرسالارانه و تضاد سنت و مدرنیته علاقه دارند، جذاب است. کسانی که میخواهند یکی از مهمترین رمانهای ادبیات معاصر ایران را بشناسند هم مخاطب این کتاباند.